X
21 Nisan 2014 Pazartesi 12:44 İSTANBUL 18°C / 19°C
Getir
Gazetevatan.com » Yazarlar » Bademcik ameliyatı basit olabilir ama komplikasyonları bazen ölümcüldür

Bademcik ameliyatı basit olabilir ama komplikasyonları bazen ölümcüldür

Mecbur kalmadan bademciklerinizi aldırmayın. Çünkü iş bademcikleri feda etmekle bitmiyor. Ameliyat sırasında ve sonrasında nadir de olsa tehlikeli durumlarla karşılaşılabiliyor. Dr. Anıl Güngör, “Özellikle üç yaşın altındaki çocuklara çok ihtimam gösteriyoruz, zira risk artıyor. Bu nedenle hastanede daha uzun süre tutuyoruz” diyor. Ama sorun sadece yaşla ilgili değil...


Yazı dizimize bir gün ara vermiştik. Bugün kaldığımız yerden devam ediyoruz. Ama kısa bir hatırlatma yapmakta yarar var... Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Kulak-Burun-Boğaz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Anıl Güngör, “Zorunlu değilse bademcikler alınmamalı” demişti. Zira bademcikler solunum sistemiyle bulaşan mikroplara karşı vücudun öncü kalesidir. İlk çarpışma burada olur, yani mikroplar ilk darbeyi burada alır, böylece bağışıklık sistemi biraz daha yorgun mikroplarla savaşma şansını yakalar... Bademcikler bir kaledir, ama aynı zamanda bu kaleyi yıkacak mikroplar da vardır. Bu nedenle en sık iltihaplanan organlardan biridir.

Hastalıklı bir bademcik yıkılmaz ama vücudun pek çok bölümünde istemeden yıkıma neden olabilir. İşte bu yüzden bazı durumlarda bu kaleyi bilinçli olarak yıkmak, en sağlıklı çözüm olabilir. Peki ama ne zaman ve hangi durumlarda bu stratejik kararı almak gerekir? Dr. Güngör, üç temel ölçütten söz ediyor. Bir; eğer ki bademcikler ve geniz eti çok büyükse ve uyku apnesine sebep oluyorsa... İki; konuşmayı ve yutkunmayı engelliyorsa, yani ‘k’ ve ‘g’ harflerini rahat söyleyemeyecek kadar kişiyi zorluyor, yemek yerken her lokma taş gibi boğaza takılıyorsa... Üç ve en önemlisi; bir yıl içinde dört ve dörtten fazla iltihaplanıyor ve en az üçüne streptokok bakterisi sebep oluyorsa... Üçüncüsü en önemlisi dedik, çünkü bademcikleri feda etmezseniz, feda edilecek olanlar kalp ve böbrekler olabiliyor ki, işin sonu ölüme bile gidebilir.

AMELİYAT ‘ISLAK AKCİĞER’ HASTALIĞINA YOL AÇABİLİR
Ama iş bademcikleri feda etmekle bitmiyor. Ameliyat sırasında ve sonrasında nadir de olsa tehlikeli durumlarla karşılaşılabiliyor. Dr. Güngör, “Özellikle üç yaşın altındaki çocuklara çok ihtimam gösteriyoruz, zira risk artıyor. Bu nedenle hastanede daha uzun süre tutuyoruz” diyor.

Tabii sorun sadece yaşla ilgili değil. Çok büyük bademciklerin alınmasının ardından yaşanan şoklar da tehlikeli. Mesela havayı azar azar ve zor alan akciğerler, operasyon sonrasında birden havayla dolunca, değişen basınca ayak uyduramayıp sönebiliyor. Bunun sonucunda sıvı toplanması ve akciğer ödemi oluşuyor. “Biz buna ‘ıslak akciğer hastalığı’ diyoruz ki, işte bu hayati tehlike yaratıyor” diyor Güngör. Ve bu basit gibi görünen operasyonun hiç de sanıldığı gibi basit olmadığına dikkat çekiyor sürekli... “Siz siz olun, bu ameliyatı tam teşekküllü, uzman hekimlerin bulunduğu bir hastanede yaptırın, ki bademcikleri aldıracağım derken, başka bir komplikasyon nedeniyle daha büyük riske girmeyin” diyor. Sonuçta kaybedilen ilk savunma hattı, doğru biçimde geri çekilmemek, tüm savunma sistemini yerle bir edebilir, unutmayın!

* Hocam cerrahi yöntemde ne gibi riskler var?
Öncelikle yaş küçüldükçe ameliyatın riskleri artıyor. 3 yaşın altında bu ameliyatı yapmakla, 3 yaşında yapmak arasında risk yönünden fark olduğu araştırmalarla ortaya konmuş. Onun içindir ki 3 yaşın altındaki çocuklarda biz daha özel ihtimam gösteririz. Ameliyat sonrasındaki dönem için biraz daha uzun süre hastanede tutarız. Çocuk normalden biraz daha ufak tefekse, başka ciddi sistemik hastalıkları varsa, mesela diyabet, doğuştan gelen anomaliler, zatürre, sık sık başka enfeksiyonlar geçirme gibi bağışıklık sistemi bozuklukları, çenenin son derece küçük olması, solunum yollarında birtakım başka rahatsızlıklar gibi... Bütün bunlar riski artırır.

* Peki ne kadar artırır?
Normal çocuklarda, yani bu tür başka hastalıkları olmayan çocuklarla 3 yaşın üstündeki çocuklardaki risk yüzde 4 ila 5 arasındadır. Dünyanın bütün büyük merkezlerindeki risktir bu. Bu yüzde 4’lük, 5’lik riskte, yani 20 hastanın birinde ameliyattan sonraki dönemde kanamalar, sızıntılar, yüksek ateş, ağrı, yeme-içmeyi, beslenmeyi reddetme gibi herşey girer. Bunların içinde çok ciddi ölümcül olabilecek riskler ise 200-300 binde birdir. Büyük merkezlerde durum böyle.

* Ölüm neden olabilir?
Ameliyattan sonra çok ciddi kanama olabilir. Bu kanama durdurulamayabilir. Çocuk hastaneye yetiştirilemeyebilir. Veya ameliyattan sonraki dönemde bizim ‘wet lung’, yani ıslak akciğer dediğimiz bir durum var. Sürekli olarak tıkanıklığa karşı nefes almaya alışmış çocuklarda solunum yolunu açtığınız zaman akciğerlere sıvı toplanıyor. Çünkü o basınç yok artık. O basınç olmadığı için akciğer kompanse edemiyor. Öyle bir durumda tabii ciddi hayati tehlike var.

ÇOCUK NE KADAR KÜÇÜKSE RİSK O KADAR BÜYÜK
* Hocam burayı anlayamadım... Nasıl basınç yok?
Nefes verirken akciğerler belli bir basınca karşı nefes alıp vermeye koşullanmıştır. Siz o tıkanıklığı açtığınız zaman akciğer kendisini o basıncın değişikliğine karşı ayarlayamayıp, birdenbire sönebiliyor. Söndüğü zaman bulunduğu yere de sıvı toplanıyor ve akciğer ödemi oluşuyor. Akciğer ödemi ciddi komplikasyonları, ölüm tehlikesi olan bir durumdur.

* Başka ne tür riskler var?
Bademcikleri alınacak olan çocuk ne kadar küçükse, ne kadar ciddi uyku apnesi varsa, ne kadar uzun süredir bu sorun devam ediyorsa, risk de o kadar fazla. Bu yüzden 3 yaşın altındaki çocukları ameliyattan sonra genelde 1 gece yoğun bakımda tutmayı öneriyoruz. Çünkü ameliyat sırasında kanama olabiliyor.

Şah damarı bile bazen zedelenebilir
* Ameliyat sırasında ve sonrasında en çok hangi nedenlerle kanama oluyor?
Şah damarları bademciklerin çok yakınından geçer... Genelde, arada belli bir mesafe vardır ama insanlar birbirine benzemez, birisinin şah damarı hafif ortaya doğru bir bombe yapıyor olabilir. Ameliyat sırasında çok nadir de olsa şah damarı zedelenebilir ve kanama olabilir. Ameliyattan sonraki dönemde öksürmeyle, bağırmayla, ağlamayla, ıkınmayla bu damarlar açılıp kanamaya yol açabilir. Ameliyattan sonra enfeksiyon olabilir. Enfeksiyon damarların açılmasına, kanamaya zemin teşkil edebilir. Tabii anne babaya çok görev düşüyor. Ameliyattan sonraki dönemde çocukların sandalyelerden, koltuklardan, yani yüksekten atlamamasına dikkat etmek gerekiyor. Sonra yeme-içme de önemli. Çocuklar erişkinler gibi değildir. Erişkinler makuldür; ‘Şunu yaparsan bu olur’ gibi laflardan anlar. Çocuklarınsa canları yandığı zaman ilk yaptıkları şey, canlarını ne yakıyorsa onu tamamen reddetmektir. Yani yemeyi, içmeyi, herşeyi reddedebilirler. O zaman susuz kalma, ateş, derken kanama birbirini izler. Ama bu tip komplikasyonlar müdahale edilebilir komplikasyonlardır.

Bel çevresine dikkat!
Bel çevresi ölçüsü pek çok hastalık için önemli bir sinyal. Özelikle de kalp ve damar hastalıkları için... Zira yapılan araştırmalar kadınlarda 80, erkeklerde ise 94 santimden geniş olan bel çevresinin kalp ve damar hastalıkları konusunda ciddi risk oluşturduğunu ortaya koyuyor. Bel ölçüsü, daha doğrusu beldeki yağlanma obezite için de bilgi veriyor. Buna göre de üst sınır değerler erkeklerde 102, kadınlarda ise 88 santim.

Kaynak: ASM Vital Dergisi

YARIN: Enfeksiyonlardan korunmanın yolları...

Üye Olan Herkese 30 TL ve Üzeri Siparişlerinde Kullanabilecekleri 5 TL Hediye !!!

Yorum Yap Yorumlar (0)