Erdoğan'a ültimatom verdi mi?

ABD Dışişleri Müsteşarı Philip Gordon’un “Türkiye Batı’ya bağlılığını göstersin” sözleri ve bakanlıktaki Türkiye toplantısının ardından dün de FT gazetesi, “Obama G20 zirvesinde Erdoğan’a ‘İsrail ve İran konusunda tutumunuzu yumuşatmazsanız ABD silahlarından mahrum kalırsınız ültimatomunu verdi” diye yazdı.

İngiltere’de yayınlanan Financial Times gazetesi ABD Başkanı Barack Obama’nın iki ay önce Kanada’da yapılan G20 toplantısında Başbakan Erdoğan’a ültimatom verdiği iddiasını ortaya attı. Gazetenin manşetinden duyurduğu haber, ABD’li bir yetkiliye dayandırıldı ve Washington muhabiri Daniel Dombey’in imzasıyla yayınlandı. İşte haberin tam metni:

Tavrınız değişmezse...

Obama, Ankara İran ve İsrail’e karşı tavrını değiştirmezse istediği ABD silahlarını alma şansının düşük olduğu konusunda Türkiye başbakanını kişisel olarak uyardı. Obama’nın Erdoğan’a verdiği bu uyarı özellikle önem taşıyor. Zira Ankara, ABD ordusu 2011’in sonunda Irak’tan çekildikten sonra ayrılıkçı Kürt PKK’ya saldırmak için ABD’den insansız hava aracı, özellikle füze de taşıyabilen Reaper’lardan almak istiyor. PKK, geleneksel olarak üslerini Irak’ın kuzeyindeki Türkiye sınırına yakın uzak dağlık bölgelerde muhafaza ediyor. Kıdemli bir yönetim yetkilisi şu bilgiyi aktardı: “Başkan Obama, Erdoğan’a Türkiye’nin bazı eylemlerinin Kongre’de müttefik olarak Türkiye’ye güven duyup duymamayla ilgili soruların gündeme gelmesine neden olduğunu söyledi. Bu da Türkiye’nin bize yaptığı bazı talepleri, örneğin PKK ile savaşmak için istediği bazı silahları sağlamak gibi, Kongre’den geçirmenin bizin için daha zor olacağı anlamına geliyor”.

“Ültimatom yok” açıklaması

Öte yandan dün akşam saatlerinde Beyaz Saray, Financial Times’ın haberiyle ilgili bir açıklama yaptı. Açıklamada “Ültimatom yok. Sadece kaygılar iletildi” denildi.

Kongre onayı şart

Türkiye, Haziran’da BM’nin İran’a karşı yaptırımlarına karşı oy verdiğinde Washington derin bir şekilde hayal kırıklığına uğramıştı. Liderler o ayda Toronto ‘daki G20 zirvesinde buluştuğunda Obama, Erdoğan’a Türklerin BM oylamasında bir müttefik gibi davranmada başarısızlığa uğradığını söyledi. Ayrıca Ankara’yı Gazze için yardım taşıyan filoya İsrail tarafından yapılan baskında 9 Türk’ün ölümü olayı hakkındaki açıklamalarını yumuşatmaya çağırdı.Açıklama, ABD uyarısının halen geçerli olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Bir ABD yönetim yetkilisi “Amerikan ulusal güvenlik çıkarlarını ciddiye aldıklarını göstermeleri gerekiyor” diye konuştu ve Washington’un Türk davranışına baktığını ve daha sonra “taleplerini yerine getirmek için yeterli çaba” olup olmadığını değerlendireceğini ekledi. Amerikan yasaları, ABD yönetiminin Türkiye gibi NATO müttefiklerine büyük miktarda silah satmadan 15 gün önce Kongre’yi bilgilendirmesini gerektiriyor. Kongre satışları önleyecek bir yasayı onaylamadıkça, teknik olarak böyle bir satış yapmak mümkün ancak Kongre’deki bir direniş ABD Yönetimi’ni siyaseten popüler olmayan satışlardan vazgeçmeye itebilir. Türkiye birkaç yıldır insansız hava araçlarının peşinde. Ancak Türkiye’ye insansız Heron hava aracı sağlayan İsrail ile gerginlikler yüzünden bu amacı daha büyük bir aciliyete bindi. Türk yetkililer ABD ile askeri ilişkileri çok iyi olarak karakterize ediyor ancak kesin tedarik talepleri hakkında yorum yapmayı reddetti. ABD yönetimi henüz Türkiye’yesilah satışından Kongre’yi haberdar etmedi.