Şu anki düzenlemelere göre askerler, askeri mahalde CMK’nın 250. maddesinde sayılan suçları işlediklerinde askeri yargıya tabiler. Yasanın yürürlüğe girmesi halinde askerler, askeri mahalde ve tamamen asker kişilerle birlikte işlenmiş olsa dahi 250. maddede düzenlenen “devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, millî savunmaya ve devlet sırlarına” karşı suçlarda askeri yargı yerine sivil yargıya tabi olacaklar.
Şu anki duruma göre Genelkurmay başkanları hakkında soruşturma açılabilir mi?
Mevcut duruma göre, askerlerin 250. madde kapsamında olmayan göreviyle ilgili suçlarda soruşturma iznini birlik komutanları veriyor. Genelkurmay Başkanı’nın birlik komutanı olmadığı için kendisi hakkındaki soruşturma iznini de yine kendisinin vermesi gerekiyor. Ancak, sanıldığının aksine Genelkurmay Başkanı’nı da görev suçları dışında koruyan bir dokunulmazlık zırhı yok.
Genelkurmay başkanlarının yargılanmasındaki sorun ne?
Genelkurmay Başkanı’nın yargılanması ile ilgili asıl sorun mahkemenin teşekkülünde çıkıyor. Askeri mahkemelerde, yargılanan sanıktan daha üst rütbeli bir subay görev yapıyor. Anayasa Mahkemesi askeri mahkemelerde subay üye bulunmasını geçen ay iptal etti. İptal, gerekçenin Resmi Gazete’de yayımlanmasından bir yıl sonra yürürlüğe girecek. Askeri mahkemelerle ilgili kanunda askeri mahkemede bir generalin yargılanması halinde, sanığın astı olmayan iki generalin daha bulunmasına ilişkin hüküm ise başvuru olmadığı için hala duruyor.
Yasası yürürlüğe girerse Genelkurmay başkanları nasıl yargılanacak?
CMK’nın 250. maddesinde düzenlenen suçlarda soruşturma açılabilmesi herhangi bir izin mekanizması öngörülmüyor. Sadece yargıç ve savcılar hakkında bu suçlardan soruşturma açılabilmesi izin gerekiyor. Ancak bunun dışındaki bütün kamu görevlileri için bir soruşturma izni alınmadan doğrudan soruşturma yürütülebiliyor.
Dokunulmaz listesi çok uzun
Türkiye’deki “dokunulmazlıklar” listesi ile soruşturma ve yargılama usulleri şöyle:
Cumhurbaşkanı: “Vatana ihanet” kastıyla işlediği suçlar dışında hiçbir suçtan dolayı sorumlu tutulamıyor. Vatana ihanet suçu işleyen Cumhurbaşkanı Yüce Divan’da yargılanıyor.
Başbakan ve bakanlar: Dokunulmazlığa sahip olan başbakan ve bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi tarafından yargılanıyor. Milletvekilleri hakkında Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden ötürü hiçbir şekilde ceza davası açılamıyor.
Anayasa Mahkemesi üyeleri: Anayasa Mahkemesi Başkan ve üyelerinin işledikleri suçlardan soruşturma aüması için Anayasa Mahkemesi’nin karar vermesi gerekiyor. Dava yine Yüce Divan’da görülüyor.
Yargıtay üyeleri: Yargıtay Başkanı, Başsavcısı ve üyeleri hakkındaki suç iddialarına ilişkin soruşturma Yargıtay 1. Başkanlık Kurulu tarafından yürütülüyor.
Danıştay üyeleri: Danıştay’da Başkan, Başsavcı ve üyelerin işledikleri suçlardan dolayı, Başkanın seçeceği bir daire başkanı ile iki üyeden oluşan bir kurul tarafından ilk soruşturma yapılıyor.
Sayıştay üyeleri: Sayıştay Başkan ve üyelerinden birinin görevi ile ilgili işlediği bir suçtan dolayı soruşturma açılmasına Sayıştay Genel Kurulu karar veriyor. Açılan dava Yüce Divan’da görülüyor.
Hakim ve savcılar: Soruşturma açılabilmesi Adalet Bakanlığı’nın iznine bağlı. Avukatların da hakim ve savcılar gibi ağır cezalık bir suçüstü hali olmadan üstleri, evleri ve büroları aranamıyor. Soruşturulmaları için Adalet Bakanı’nın izni gerekiyor.
Üniversiteler: YÖK Başkanı için soruşturma açılması Milli Eğitim Bakanı’nın başkanlık edeceği YÖK Genel Kurulu’nun iznine bağlı. YÖK üyeleri için YÖK Başkanı, diğerleri içinse disiplin amirleri karar veriyor.
Kamu görevlileri: Memurlar ve polisler de dahil diğer kamu görevlileri hakkında soruşturma açılması için üst makamın izni gerekiyor.
Askerin, memurun da kalksın
Başbakan genel seçimler öncesi, “herkesin dokunulmazlığı kalkmalı” çağrısı yapmıştı. Erdoğan 2007 seçimleri öncesi Bursa mitinginde, milletvekili dokunulmazlıklarının kalkmasına karşı çıkarak “Her yerde kalkmalıdır. Yargının da, memurun da, askerin de kalkmalı” demişti. Dönemin Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin ise, dokunulmazlıklar görüşülürken Vural Savaş’ı kastederek “Yargının en tepesinden emekli olmuş bir savcı kitabında, ’Erdoğan’ın önünü kesmek için çok gayret sarf ettik ama başarılı olamadık’diyor. Yargının bazen siyasi hareket ettikleri görülmüştür. Milletvekilleri de bundan endişeli” diye konuşmuştu.
Erdoğan kalksın demişti
BAŞBAKAN son genel seçimler öncesi, “herkesin dokunulmazlığı kalkmalı” çağrısı yapmıştı.
Erdoğan 2007 seçimleri öncesi Bursa mitinginde, milletvekili dokunulmazlıklarının kalkmasına karşı çıkarak “Her yerde kalkmalıdır. Yargının da, memurun da, askerin de kalkmalı” demişti. Erdoğan 13 Temmuz’daki mitingde şöyle konuşmuştu:
“İki de bir bunları gündeme getirip de milletvekili dokunulmazlığını konuşma... Dokunulmazlıkların kalkması demek ne demek biliyor musunuz? Siyaset kurumunun yozlaştırılması, siyaset kurumunun zaafa uğratılması demektir. Biz partimizin programına koyduk. Eğer dokunulmazlık kalkacaksa her yerde kalkmalıdır, her yerde. Yargının da dokunulmazlığı kalkmalı, memurun da dokunulmazlığı kalkmalı, askerin de kalkmalı, hepsinin kalkmalı. Sadece siyasetçi dediğiniz zaman yarın bu ülkede siyaset yapacak insan bulamazsınız.”
Vural Savaş endişesi
Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin ise, dokunulmazlıklar görüşülürken Vural Savaş’ı kasdederek “Yargının en tepesinden emekli olmuş bir savcı kitabında, ’Erdoğan’ın önünü kesmek için çok gayret sarf ettik ama başarılı olamadık’diyor. Yargının bazen siyasi hareket ettikleri görülmüştür. Milletvekilleri de bundan endişeli” diye konuşmuştu.
|
İnanılmaz rövaşata! 
Facebook'ta Gazetevatan'ın hayranı ol!..
